Zacznij korzystać z Fediwersum

Aby zacząć korzystać z Fediwersum, pierwszym krokiem jest wybór serwera (nazywanego często instancją), na którym założysz konto. To właśnie tam będzie przechowywane Twoje konto i publikowane treści. Serwer stanowi również część Twojej tożsamości — jest częścią Twojego identyfikatora (np. @mkljczk@fediverse.pl), podobnie jak w adresie e-mail.

Serwery różnią się między sobą tematyką, zasadami, wielkością społeczności oraz formą własności — mogą należeć do osoby prywatnej, organizacji pozarządowej, kooperatywy lub komercyjnej firmy. Są także oparte na różnym oprogramowaniu implementującym protokół ActivityPub, co przekłada się na zróżnicowaną funkcjonalność. Choć wybór serwera jest istotną decyzją, nie musisz się obawiać — możesz w każdej chwili przenieść swoje konto na inną instancję, zabierając ze sobą swoich obserwujących.

Jak wybrać serwer?

Wybór serwera przypomina wybór dostawcy poczty e-mail. Tam, większość użytkowników decyduje się na popularne, komercyjne usługi, nie zastanawiając się nad tym zbyt długo. W Fediwersum również istnieją komercyjne serwery, jednak są one rzadziej wybierane przez osoby zainteresowane ideą zdecentralizowanych mediów społecznościowych. Tutaj, większość użytkowników decyduje się na serwery prowadzone przez organizacje pozarządowe, kooperatywy lub osoby prywatne, które nie utrzymują się z reklam i przetwarzania danych o użytkownikach, lecz z darowizn czy prywatnych środków właścicieli.

Jeśli masz znajomych korzystających z Fediwersum, dołącz do instancji, na której mają swoje konta — prawdopodobnie trafisz na społeczność o podobnych zainteresowaniach. Możesz też skorzystać z katalogów serwerów, takich jak ten na stronie Mastodona, Friendica, Pixelfed czy PeerTube, gdzie możesz filtrować serwery według tematyki, języka i zasad rejestracji. Warto też zwrócić uwagę na domenę serwera — w zależności od tego, czy zależy Ci na osobistym czy profesjonalnym wizerunku, możesz wybrać instancję o neutralnej, tematycznej lub humorystycznej nazwie.

Po wybraniu serwera wystarczy przejść na jego stronę i znaleźć instrukcję rejestracji. To z reguły prosty proces, niewymagający podawania danych bardziej szczegółowych niż adres e-mail czy wybrana nazwa użytkownika. Po założeniu konta i ewentualnej ręcznej weryfikacji przez administratora, możesz zacząć korzystać z Fediwersum. Po uzupełnieniu profilu — dodaniu zdjęcia profilowego, opisu czy linków do innych serwisów, np. własnej strony internetowej — warto opublikować wpis oznaczony hashtagiem #introduction, by przedstawić się społeczności i trafić do innych osób.

Aplikacje mobilne i desktopowe

Choć możesz korzystać z Fediwersum przez przeglądarkę internetową (właściciele instancji ani autorzy platform nie mają powodu, by ograniczać funkcjonalność tylko dla użytkowników aplikacji), warto zapoznać się też z dostępnymi aplikacjami mobilnymi i desktopowymi, które często pomagają też w procesie wyboru serwera i rejestracji. Strony projektów często zawierają listę rekomendowanych aplikacji, jak w przypadku strony Mastodona czy Friendiki. Na początek warto wybrać oficjalną aplikację platformy, z której korzystasz, jeśli taka istnieje. Wiele platform innych niż Mastodon, oferujących funkcje mikroblogowe, pozwala też na korzystanie z aplikacji stworzonych dla Mastodona.

Oferta dostępnych aplikacji jest szeroka i przypomina tę, którą znamy z Twittera i Reddita z czasów, gdy te oferowały API dla zewnętrznych programistów. Oprócz oficjalnych aplikacji wielu projektów znajdziemy te tworzone przez społeczność, różniące się funkcjonalnością, skupiające się na innych aspektach, często oferujące wyróżniający się interfejs. Po zmianach w API tych platform niektórzy programiści, wcześniej rozwijający te aplikacje, zdecydowali się na stworzenie klientów Fediwersum, oferując znajomy dla swoich użytkowników interfejs. Przykładem jest Ivory rozwijane przez Tapbots, twórców popularnego wśród użytkowników Twittera klienta Tweetbot, Mona, rozwijana przez twórcę klienta Twittera Spring¹, czy Boost for Lemmy twórcy androidowego klienta Reddita o tej samej nazwie².

Na liście aplikacji obsługujących Mastodona znajdziemy też zakładkę „retro komputery”, gdzie znajdziemy aplikacje dla platform takich jak komputery Amiga, Apple II, MS-DOS czy palmOS. To pokazuje w praktyce, na jak dużą różnorodność pozwala dostępność oficjalnego API i jak kreatywna jest społeczność Fediwersum.

Etykieta w Fediwersum

Choć Fediwersum jest siecią złożoną z różnorodnych społeczności, wykształciły się tu pewne zasady i normy, niektóre związane z funkcjonalnością tych platform. Przykładowo:

• Dodawaj Content Warning do wpisów zawierających treści, które mogą być nieodpowiednie dla wszystkich odbiorców, takie jak treści seksualne, przemoc czy tematy polityczne. Pozwala to innym użytkownikom zdecydować, czy na pewno chcą zobaczyć ten wpis. To, które treści wymagają oznaczenia, może się różnić w zależności od społeczności — w niektórych oczekiwane jest oznaczanie treści dotyczących zdrowia, jedzenia, spoilerów filmowych… Sama funkcja pozwala też na nadanie wpisom tytułów, co jest szczególnie przydatne w przypadku dłuższych tekstów czy bardziej rozwiniętych dyskusji.
• Opisuj zawartość dodawanych mediów, takich jak zdjęcia, filmy czy gify, za pomocą tekstu alternatywnego (alt text). Pozwala to osobom korzystającym z czytników ekranu, niewidomym lub niedowidzącym, zrozumieć, co znajduje się na obrazku. Pomaga to też osobom, które mają, choćby chwilowe, problemy z pobieraniem mediów, np. z powodu słabego połączenia internetowego. To również miejsce na opisanie kontekstu, jeśli zawartość może być trudna do zrozumienia.
• Korzystaj z funkcji repostowania (boostowania) często. Większość platform w Fediwersum oferuje chronologiczną oś czasu, w której widoczność wpisów nie jest zależna od liczby polubienie czy ruchu pod wpisem. Polubienie wpisu nie sprawi, że będzie on bardziej widoczny dla Twoich obserwujących. Dlatego, jeżeli uważasz wpis za interesujący, warto go repostować, by trafił do większej liczby osób.

Migracja konta

Większość platform w Fediwersum nie umożliwia pełnej migracji konta między serwerami. Pozwalają one jednak na przeniesienie swoich obserwujących poprzez ustawienie przekierowania między starym a nowym kontem. Zwykle istnieje też możliwość eksportu i importu danych, takich jak lista obserwowanych, wyciszonych i zablokowanych kont. Niektóre platformy pozwalają na import wcześniejszych wpisów (lub archiwum z innego portalu), które będą widoczne z datą oryginalnej publikacji. Nie jest to jednak regułą i nie pozwala na przeniesienie całych konwersacji wraz z interakcjami. Trwają jednak prace nad rozwiązaniami pozwalającymi na pełną przenośność konta między serwerami.

← Czym jest Fediwersum?